ނިލަންދެއަތޮޅު އުތުރުބުރީގެ ތާރީޚު

ނިލަންދެއަތޮޅު އުތުރުބުރީގެ އަތޮޅުވެރިކަން ނިލަންދުއަށް ބަދަލުކުރުން

ނިލަންދެއަތޮޅު އުތުރުބުރީ އަތޮޅުއޮފީސް އުފައްދާފައިވަނީ ކޮންތާރީޚެއްގައި ކަމެއް އެނގޭކަށް ނެތެވެ. މިއަތޮޅުގައި އަތޮޅުވެރިކަން ކުރަން ފެށުނީއްސުރެ އަތޮޅުއޮފީސް މިއަތޮޅު ނިލަންދޫއަށް ބަދަލު ކުރުމާ ހަމައަށް އަތޮޅުއޮފީސް ހިންގަމުން ގެންދިޔައީ މިއަތޮޅު މަގޫދޫގައެވެ.

ނިލަންދެއަތޮޅު އުތުރުބުރީ އަތޮޅުއޮފީސް މިއަތޮޅު ނިލަންދުއަށް ސަރުކާރުން ބަދަލު ކުރެއްވީ 18 ޖަނަވަރީ 1999 ގައެވެ. އޭރު ނިލަންދެއަތޮޅު އުތުރުބުރީ އަތޮޅުވެރިޔަކީ މ.ފީއަލި އަލްފާޟިލް ޒަކަރިއްޔާ ޙަމީދެވެ.

އަތޮޅު އޮފީސް ނިލަންދޫއަށް ބަދަލު ކުރައްވައި އަތޮޅު އޮފީހުގެ ދިދަ ރަސްމީގޮތުން ނަންގަވައި ދެއްވީ އެކަމަށްޓަކައި ބޭއްވި ޚާއްޞަ ރަސްމިއްޔާތުގައި 24 ޖަނަވަރީ 1999 ގައި އޭރުގެ ނިލަންދޫ ކުޑަކަތީބު އަލްފާޟިލް އިބުރާހީމް ޚަލީލެވެ. މިރަސްމިއްޔާތުގައި އޭރުގެ މިނިސްޓަރ އޮފް އެޓޮލޮސް ޑިވެލޮޕްމެންޓު އަލްފާޟިލް ޢަބުދުﷲ ޙަމީދާއި، އޭރުގެ ފ.އަތޮޅު ވެރިޔާ އަލްފާޟިލް ޒަކަރިއްޔާ ޙަމީދު ބައިވެރިވެ ވަޑައިގަތެވެ.

އަތޮޅުވެރިން ހުންނެވުމަށް އަތޮޅު ގެއެއްގެ ގޮތުގައި ފުރަތަމަ ބޭނުންކުރީ ނިލަންދޫ ރައްޔިތުންގެ ރަށްވެހިގެއެވެ. ނަމަވެސް 03 ނޮވެމްބަރ 2002 އިން ފެށިގެން އަތޮޅު ގެއެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރަމުން ދަނީ ސަރުކާރުން އަލަށް ޢިމާރާތް ކޮށްދެއްވި އަތޮޅުގޭ ޢިމާރާތުގައެވެ. އަތޮޅު އޮފީހުގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރަމުން ދިޔައީ ނިލަންދޫ އޮފީހެވެ. އަތޮޅުއޮފީސް ހިންގުމަށް ނިލަންދޫގައި ސަރުކާރުން އަލަށް ޢިމާރާތް ކޮށްދެއްވި އޮފީސް ޢިމާރާތަށް މަސައްކަތް ބަދަލުކުރީ 29 ޑިސެންބަރު 2009 ގައެވެ. މިޢިމާރާތް ރަސްމީކޮށް ހުޅުވީ 31 ޑިސެންބަރު 2009 ގައެވެ.

އަތޮޅުވެރިންގެ ބަދަލުގައި އަތޮޅުތައް ހިންގުމަށް ކައުންސިލަރުން ޢައްޔަންކުރުން

ޒަމާނުއްސުރެ ދިވެހިރާއްޖޭގެ އަތޮޅު ތަކުގައި ކުރަމުން ގެންދިޔަ އަތޮޅުވެރިކަމަށް މީހުން ޢައްޔަންކުރުން 2008 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ހުއްޓާލައި، އަތޮޅުއޮފީސްތައް ހިންގުމަށް ކައުންސިލަރުން ޢައްޔަންކުރާ ގޮތަށް ސަރުކާރުން ނިންމެވިއެވެ. އެގޮތުން ނިލަންދެއަތޮޅު އުތުރުބުރީ އަތޮޅުއޮފީސް ހިންގުމަށް ކައުންސިލަރެއްގެ ގޮތުގައި 05 ޖަނަވަރީ 2009 އިން ފެށިގެން ޢައްޔަން ކުރެއްވީ ފ.ނިލަންދޫ ޢަޒުމް އަލްފާޟިލް އިބުރާހީމް ޚަލީލެވެ.

ފ.އަތޮޅު ސްޓޯރުގެ ވިޔަފާރި

ފ. އަތޮޅު ސްޓޯރުގެ ވިޔަފާރިއަކީ 1970 ގެ އަހަރުތަކުން ފެށިގެން އަތޮޅު ރައްޔިތުންގެ ނަމުގައި ކުރަމުން އަންނަ ވިޔަފާރިއެކެވެ. އެއިރު އަތޮޅު ސްޓޯރުގައި ހުރި މުދަލާއި ހިފާގެންގުޅޭ ތަކެއްޗާއި ފަރުނީޗަރުގެ ޖުމްލަ އަގަކީ -/28,000 (އަށާވީސްހާސް ރުފިޔާ) ރުފިޔާއެވެ. މަގޫދޫގައިހުރި އަތޮޅުއޮފީސް ނިލަންދޫއަށް ބަދަލުކުރެއްވުމާއި ގުޅިގެން އަތޮޅުސްޓޯރުގެ ވިޔަފާރިވެސް 05 މެއި 1999ގައި ނިލަންދޫއަށް ބަދަލުކުރެއްވިއެވެ. އަތޮޅު ސްޓޯރުގެ ވިޔަފާރި ނިލަންދޫއަށް ބަދަލު ކުރަންވެގެން ހިސާބު ކުރިއިރު ކެޕިޓަލަކީ -/278,000 (ދެލައްކަ އަށުހަތްތަރިހާސް ރުފިޔާ) ރުފިޔާއެވެ.

ފ.ނިލަންދޫގެ އާސާރީބިނާ (ފޯއްމަތި)

މިއަތޮޅުގައިހުރި ތާރީޚީ ރަށްރަށަކީ ނިލަންދޫއާއި ހިމިއްޗެވެ. ނިލަންދޫގައި "ފޯއްމަތި" ނަމަކަށް ކިޔާ އާޘާރީ ސަރަޙައްދެއް އޮވެއެވެ. ނިލަންދޫގައިވާ އާޘާރީ ތަނަކީ މީލާދީ ސަނަތުގެ 06 ވަނަ ޤަރުނުގެ ތަނެއްކަން ސައިންޓިފިކް ހޯދުންތަކުން އެނގިފައިވެއެވެ. އެތަނުން ފެނިފައިވާ ބައެއް ތަކެއްޗަކީ އެދުވަސްވަރު އިންޑިޔާއާއި ސިލޯނުގެ މިފަދަ ތަންތަނުން ފެނިފައިވާ ތަކެއްޗާއި އެއްފެންވަރުގެ ދާދި އެއްވައްތަރެއްގެ ތަކެއްޗެވެ. މީލާދީގެ 06 ވަނަ ޤަރުނަކީ ދުނިޔެއަށް އިސްލާމްދީން އައުމުގެ ކުރީގެ ތާރީޚެކެވެ. މީލާދީ ސަނަތުން 1153 ވަނަ އަހަރު ދިވެހި ރާއްޖެ އިސްލާމް ވުމަށް ފަހުގައި އެންމެ ފުރަތަމަ މިސްކިތްތައް ބިނާކުރި ރަށްރަށުގެ ތެރޭގައިވެސް މިއަތޮޅު ނިލަންދު ހިމެނެއެވެ. ނިލަންދޫގައިހުރި އާޘަރީ މިސްކިތަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެންމެ ފުރަތަމަ ރަސްކަލުން ކަމުގައިވާ ދަރުމަވަންތަ މަހާރަދުން ބިނާކުރެއްވި މިސްކިތެއްކަމުގައި ބުނެވެއެވެ.

ހިމިތީގައި ދިރިއުޅުނު މީހުން އެރަށުން ފައިބައި ރަށްފަޅުވުން

ހިމިއްޗަކީ 14 މެއި 1970 އާ ހަމައަށް މީހުން ދިރިއުޅެމުން އައި ރަށެކެވެ. އެރަށުގައި ދިރިއުޅެމުންދިޔަ މީހުން އެކި ރަށްރަށަށް ހިޖުރަކޮށް އެރަށުގައި އެންމެފަހުން ތިބި 23 މީހުން އެރަށުން ފައިބާ އެރަށް ފަޅުވެފައިވަނީ އެތާރީޚުގައެވެ. އެރަށުގެ ގިނަމީހުން ހިޖުރަކޮށްފައިވަނީ މާލެ އަތޮޅު މާފުއްޓަށާއި މިއަތޮޅު ފީއަލި، ނިލަންދު އަށެވެ. މިނޫން ބައެއް ރަށްރަށަށްވެސް އެރަށުގެ ބައެއް މީސްމީހުން ހިޖުރަކޮށްފައި ވެއެވެ. ހިމިތީން މީހުންފޭބި ސަބަބެއް ކަމުގައިވަނީ އެރަށުގައި މީހުން މަދުވެ ދިރިއުޅުމަށް ދަތިވެގެންނެވެ.

އިސްމާޢީލް ކަލޭފާނުގެ ތުއްތުގެ ހަނދާނުގައި އެވޯޑެއް ދިނުން

ހިސާބު ޢިލްމާއި ނިޔަމިކަމުގެ ޢިލްމަށް ރާއްޖޭގެ ތާރީޚުގައި މަޝްހޫރު ޢަބުދުﷲ އިސްމާޢީލް ނުވަތަ އިސްމާޢީލް ކަލޭފާނުގެ ތުއްތަކީ މިއަތޮޅު ހިމިތީ ބޭފުޅެކެވެ. ޢަބްދުﷲ އިސްމާޢީލްގެ ހަނދާން ދިރުވާ އާލާކުރުމުގެ ގޮތުން 1983 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން މުޅިއަތޮޅަށް އެވޯޑް އިމްތިޙާނެއް ބާއްވައި އިމްތިޙާނުން އެއްވަނަ ހޯދާ ކުއްޖަކަށް ގްރޭޑް 12 ނިމެންދެން ސަރުކާރު ޚަރަދުގައި ކިޔަވައި ދެމުން ގެންގޮސްފައި ވެއެވެ. ކުދިންގެ ކިޔެވުމަށް ބޭނުންވާ ފޮތް ފަންސުރުފަދަ ތަކެތީގެ އިތުރުން ޔުނީފޯމާއި ހުރުމުގެ ޚަރަދުވެސް ސަރުކާރުން ދެއްވިއެވެ. މިގޮތުން 1995 ވަނައަހަރުގެ ނިޔަލަށް ކިޔަވައިދެމުން ގެންގޮސްފައިވަނީ އަހަރަކު އެއްކުއްޖަކަށެވެ. 1996 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން އަހަރަކު 02 ކުދިންނަށް ކިޔަވައި ދެމުން ގެންގޮސްފައި ވެއެވެ. 2008 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން މިއެވޯޑުވަނީ ހުއްޓާލާފައެވެ.

އިސްމާޢީލް ކަލޭފާނުގެ ތުއްތުގެ ހަނދާނުގައި ލައިބުރަރީއެއް ބިނާކުރުން

ޢަބްދުﷲ އިސްމާޢީލް (އިސްމާޢީލް ކަލޭފާނުގެ ތުއްތު) ގެ ހަނދާނުގައި މިއަތޮޅު މަގޫދޫގައި ސަރުކާރުން ލައިބުރަރީއެއް ބިނާކޮށް ދެއްވާފައި ވެއެވެ. މިއަތޮޅު މަގޫދޫގައި އަތޮޅުވެރިކަން ކުރިއިރު ލައިބްރަރީ ހުރީ މަގޫދޫގައެވެ. އަތޮޅު އޮފީސް ނިލަންދުއަށް ބަދަލު ކުރެއްވުމުން ލައިބުރަރީ މަގޫދޫން ނިލަންދުއަށް ބަދަލުކޮށްފައިވަނީ 07 ޖޫން 2000 ގައެވެ. ނިލަންދޫގައި މިހާރުހުރި ލައިބުރަރީވެސް ބިނާކޮށް ދެއްވާފައިވަނީ ސަރުކާރުންނެވެ.